Giới Định Huệ
Giới Định Huệ còn được gọi là Tam Vô Lậu Học. Quy nạp lại, sẽ chẳng ngoài “thanh tịnh, bình đẳng, giác”, ba câu ấy bao gồm trọn hết toàn thể Phật pháp. Nếu nói theo Tam Vô Lậu Học thì Thanh tịnh là Giới, Bình đẳng là Định, Giác là Huệ.
Tại sao nói thanh tịnh là giới? Thanh tịnh ba nghiệp: thân, miệng và ý. Ba nghiệp thanh tịnh tức là Thánh nhân. Ba nghiệp chẳng thanh tịnh tức là phàm phu. Ba nghiệp hợp với tiêu chuẩn tức là thiện. Chẳng hợp tiêu chuẩn tức là ác. Trước hết nói về mười điều ác của ba nghiệp, còn gọi là thập giới
– Thân không thanh tịnh sẽ sanh ba điều ác: Giết hại, trộm cắp, tà dâm.
– Miệng không thanh tịnh sẽ sanh bốn điều ác: Tức là nói dối, thêu dệt, hai lưỡi, chửi mắng.
– Ý không thanh tịnh sẽ sanh ba nghiệp: Tức là tham, sân, si.
Nếu như có người bắt đầu tin Phật pháp, phát tâm bồ đề muốn hành Bồ Tát đạo, thì trước hết phải quy y Tam Bảo, tức là quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng. Quy y Phật chẳng đọa địa ngục, quy y Pháp chẳng đọa ngạ quỷ, quy y Tăng chẳng làm súc sinh. Ðó là nghi thức bắt đầu tin Phật. Sau đó lại giữ năm giới. Năm giới tức là :
1). Không sát sinh (thanh tịnh thân)
2). Không trộm cắp (thanh tịnh thân)
3). Không tà dâm (thanh tịnh thân)
4). Không nói dối (thanh tịnh miệng)
5). Không uống rượu (thanh tịnh ý)
Thọ năm giới rồi, thì nhất định phải giữ gìn giới luật. Trong mỗi giới đều có năm vị thiện thần hộ pháp. Nếu giữ được năm giới, thì có hai mươi lăm vị thiện thần đến bảo hộ, khiến cho hành giả gặp hung hóa cát, gặp nạn thành cát tường. Nếu phạm giới thì hai mươi lăm vị thiện thần đó sẽ bỏ bạn đi.
Người xuất gia, Sa Di thọ 10 giới. Tỳ Kheo thọ 250 giới. Tỳ Kheo Ni thọ 348 giới, còn phải thọ giới Bồ Tát (10 giới trọng, 48 giới khinh). Những giới này đầy đủ, mới chân chánh là người xuất gia. Người tại gia phải thọ 5 giới đầu lúc quy y Tam Bảo, 10 giới của ba nghiệp, mới là người chân chánh tin Phật tử.
Giới năng khai phát Bồ-đề bổn
Học thị cần tu công đức địa
Ư giới cập học thường thuận hành
Nhất thiết Như Lai sở xưng mỹ.
Giới tức là ngừa ác lánh dữ, tức cũng là đừng làm các điều ác, hãy làm các điều lành. Nếu đừng làm các điều ác, thì sẽ tiêu diệt tham sân si; hãy làm các điều lành, tức là siêng tu giới định huệ. Siêng tu giới định huệ, tức là khai phát gốc bồ đề. Nếu muốn khai ngộ thì nhất định phải giữ giới. Nếu muốn giữ giới thì nhất định phải có tâm tin. Tin lời Phật dạy mới có thể giữ giới, giữ giới mới có thể khai phát pháp căn bản của con đường bồ đề.
— oOo —
Tại sao nói Bình đẳng là Định và Giác là Huệ?
Bình đẳng là Định, vậy bình đẳng cái gì? Đây là Bình Ðẳng Tánh Trí là do thức thứ bảy chuyển thành trí. Lúc quý vị chưa tu, chưa hiểu rõ ý nghiã của Định thì gọi là thức thứ bảy, sau khi khai ngộ thì gọi là Bình Ðẳng Tánh Trí. Thức thứ bảy cũng gọi là Mạt na da thức, cũng gọi là truyền tống thức. Nó do thức thứ sáu (ý thức) truyền đến thức thức tám, cho nên gọi là truyền tống thức, mà thức thứ tám còn gọi là hàm tàng thức, Phạn ngữ là A lại da thức. Những hột giống thiện ác, đều chứa trong thức thứ tám, cho nên trồng thiện nhân liền kết quả thiện, trồng nhân ác liền kết quả ác, cho nên gọi bát thức điền. Thức này giống như một mảnh ruộng, quý vị trồng cái gì thì nó liền sanh cái đó. Nếu không giữ giới sẽ gây ác nghiệp, và ác nghiệp sẽ nằm trong bát thức điền.
“Bình Ðẳng Tánh Trí tâm vô bệnh” – bình đẳng tức tâm Chư Phật và chúng sanh thì bình đẳng, vô bệnh tức không có chướng ngại, tật đố, tham sân si. Nếu quý vị không có chướng ngại, tật đố, tham sân si thì có thể chuyển thức thứ bảy thành Bình Ðẳng Tánh Trí, tức là có Định có Huệ. Cái tâm bình đẳng là định. Sự giác ngộ (Phật) là Huệ. Tâm bình đẳng là chánh niệm. Cho nên nói rằng tức tâm tức Phật. Lục Tổ Huệ Năng nói:
“Niệm trước chẳng sanh tức tâm, niệm sau chẳng diệt tức Phật. Thành tất cả tướng tức tâm, ly tất cả tướng tức Phật. Nếu ta nói cho đủ thì cùng kiếp nói cũng chẳng hết. Hãy nghe ta kệ:
Tức tâm là huệ, tức Phật là định.
Ðịnh Huệ bình đẳng, ý tất thanh tịnh.
Ngộ pháp môn này, do ông tập tánh.
Dụng vốn không sanh, song tu là chánh.”
Tức tâm là huệ, tức Phật là định, đó cũng gọi là định huệ, tức tâm tức Phật cũng chính là tức định tức huệ; định huệ, tâm và Phật thì bình đẳng. Tâm chính là Phật, Phật chính là tâm, định chính là huệ, huệ chính là định. Định huệ chính là tâm và Phật. Tâm và Phật chính là định huệ. Ðây đều là nhất thể, trong ý niệm của quý vị cần có tâm thanh tịnh (giữ giới). Nếu quý vị hiểu rõ pháp môn đốn giáo này thì sẽ minh bạch rằng không rời khỏi tâm mà có Phật, không rời khỏi Phật mà có tâm; cũng không phải rời khỏi định mà có huệ, cũng không phải rời khỏi huệ mà có định. Tức định tức huệ, tức tâm tức Phật. Tại sao quý vị không hiểu rõ điều này? Vì quý vị nhiều kiếp nhiều đời, tập tánh chướng ngại. Bổn lai diệu dụng thì không sanh không diệt, cho nên tu tâm là tu Phật, tu Phật chính là tu tâm, tu định là tu huệ, tu huệ là tu định. Ðó mới là chánh pháp.
— oOo —
Thiếu Giới, thiền định có thể dẫn về đâu?
Thiếu giới là không giữ giới thì tâm không được thanh tịnh. Mà tâm không được thanh tịnh thì bị trần cảnh lôi cuốn. Mắt thấy đồ đẹp thì sanh lòng tham. Tai nghe tiếng xấu thì sân. Ngũ căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân) gặp Ngũ trần cảnh thì sanh ngũ thức (Nhãn thức (mắt), Nhĩ thức (tai), Tỷ thức (mũi), Thiệt thức (lưỡi), và Thân thức (thân). Nếu không giữ giới thì tâm không giữ được tâm bình đẳng.
Có nhiều vị tu hành thời nay vì không muốn giữ giới, cho nên nói rằng: “Tu hành chỉ cần tu tam thân (Pháp thân, Báo thân và Hóa thân) tứ trí là đủ rồi.”. Họ không hiểu rằng tu Pháp thân là tu thanh tịnh pháp thân, mà giữ giới là giữ thân tâm thanh tịnh. Nếu tâm không thanh tịnh thì sẽ bị cảnh giới làm giao động. Nếu tâm thanh tịnh thì khi thiền sẽ có định hay sẽ gặp những cảnh giới thiện, cảnh giới thuận và cảnh giới hoan hỷ. Nếu tâm không thanh tịnh thì sẽ gặp những cảnh giới ác, cảnh giới nghịch, cảnh giới phiền não. Nếu như trụ ở cảnh giới ác thì khó mà phá tan tất cả ma lực hay bốn thứ ma: thiên ma, thần ma, quỷ ma, người ma
Nhược trụ dũng mãnh vô thượng đạo
Tức năng tồi điễn chư ma lực
Nhược năng tồi điễn chư ma lực
Tức năng siêu xuất tứ ma cảnh
1). Thiên ma : Tức là ma trên trời. Nếu hành giả chưa phá cửa ải tiền tài, thì thiên ma dùng đủ thứ tài vật để dẫn dụ, khiến cho sinh tâm tham, nhiễu loạn tâm thanh tịnh của hành giả. Ðây là hạt giống trong ruộng tám thức chưa hàng phục được, còn gốc rễ vô minh, cho nên chưa cầm chắc được, theo cảnh mà chuyển, làm con ma cháu ma, dân ma nữ ma, làm quyến thuộc của thiên ma. Nếu cửa ải sắc chưa phá, thì thiên ma sẽ tìm cơ hội để chướng ngại tu đạo, hiện ra người nữ xinh đẹp, hoặc người nam đẹp trai, biểu diễn các tư thái ở trước mặt bạn, khiến cho bạn mê mà phát cuồng, mất đi đạo nghiệp, bị thiên ma nhiếp đi, làm quyến thuộc của chúng.
2). Thần ma : Tức là ma có thần thông. Chúng chẳng nhất định ở trên trời, hoặc ở trên đảo, hoặc ở trong núi, trong rừng. Chúng thấy người tu đạo, thì đến gây phiền não, đấu pháp với người tu đạo so sánh cao thấp. Người đạo cao thì hàng phục được ma; ngược lại thì sẽ bị ma hàng phục, liền làm quyến thuộc của chúng.
3). Quỷ ma : Tức là ma quỷ hại người. Chẳng những đến gây phiền não mà còn hại huệ mạng của người, khiến cho người tu đạo tâm chẳng an ổn, hoặc khiến cho mất đạo tâm. Trong Kinh Lăng Nghiêm có nói, có năm mươi thứ ấm ma, hay nhiễu loạn tâm người tu đạo. Do đó, bất cứ gặp cảnh giới gì, phải có định lực, đừng động tâm, bị cảnh làm lay chuyển.
4). Người ma hay Phiền não ma: Tức là đố kỵ chướng ngại người tu đạo. Lúc chuyên nhất tu đạo, thì chúng cố ý đến gây phiền não, chướng ngại bạn tu đạo, khiến cho bạn nóng giận, sinh phiền não, động vô minh. Phàm là có hành vi như thế, thì tức là người ma. Còn có phiền não ma, tức là tham sân si mạn nghi năm thứ phiền não cơ bản. Tham tức là đối với cảnh thuận sinh tâm vui thích. Sân tức là đối với cảnh nghịch khởi tâm sân hận. Si tức là chẳng minh bạch đạo lý chân chánh. Mạn tức là khoe khoang mình, khinh khi người khác. Nghi tức là chẳng tin lời của người khác nói. Năm thứ hành vi này, hay não hại thân tâm, cũng là đá cột chân người tu đạo.
— oOo —
Thanh tịnh là Gìới
Mỗi ngày phải phản tỉnh: Những việc làm trong một ngày có thanh tịnh chăng? Nếu thanh tịnh thì phải nỗ lực, khiến cho càng thanh tịnh. Nếu chẳng thanh tịnh thì phải sửa lỗi làm mới lại. Nếu cảm thấy khó giữ giới, thì cũng nên biết rằng, trong nhiều kiếp trước, quý vị đã làm nhiều ác đức. Cho nên những việc ác đó đã nằm trong bát thức điền, và kiếp này nó là quả báo của việc gieo nhân trong những kiếp trước. Trước tiên phải thành tâm sám hối, như thế thì ba nghiệp mới bắt đầu thanh tịnh. Cách sám hối rất đơn giản, chỉ cần chắp tay và nói:
“Thuở xưa tạo ra các nghiệp ác
Đều do vô thủy tham sân si
Từ miệng ý phát sinh ra
Tất cả con nay xin sám hối.”
Sau khi sám hối thì phải làm thế nào giữ giới và đắc được ba nghiệp (thân, ngữ, ý) thanh tịnh?
- Làm thế nào để được thân ngữ ý nghiệp chẳng có lỗi lầm? phải siêng tu giới định huệ, thì thân ngữ ý nghiệp sẽ chẳng có lỗi lầm. Phải diệt trừ tham sân si, thì ba nghiệp sẽ thanh tịnh. Ðây là phương pháp đắc được thân, ngữ, ý, ba nghiệp chẳng có lỗi lầm.
- Làm thế nào để được thân ngữ, ý, nghiệp chẳng thương hại? Thì phải dùng kiên, thành, hằng, ba chữ để làm cơ sở, có tâm kiên cố, tâm thành thật, tâm thường hằng, chẳng bị ô nhiễm làm thương hại, thì thân ngữ ý nghiệp sẽ tự nhiên thanh tịnh. Khi tu hành thì phải cẩn thận coi chừng, luôn luôn chú ý, không tạo tất cả điều ác, nguyện làm tất cả điều lành.
- Làm thế nào để được thân ngữ ý không thể hủy phạm? Ở trên thương hại là ở ngoài đến phá hoại. Bây giờ hủy phạm là duyên bên trong phá hoại, khiến cho mình phạm giới ba nghiệp. Cho nên phải giữ gìn giới luật cho cẩn thận. Bằng không, phạm giới thì thân ngữ ý nghiệp sẽ chẳng thanh tịnh.
- Làm thế nào để được thân ngữ ý nghiệp không thể phá hoại? Tu ba nghiệp như kim cang, thì bất cứ cảnh giới nào, cũng không thể phá hoại được. Nghĩa là tu thiền định, có định rồi thì chẳng bị cảnh giới chuyển, mà chuyển được cảnh giới. Tóm lại, chẳng động tâm thì ba nghiệp sẽ thanh tịnh.
- Làm thế nào để được thân ngữ ý nghiệp chẳng thối chuyển? Bất cứ tu pháp môn gì, phải có thủy có chung, không thể giữa đường mà sinh tâm thối chuyển. Phải có tinh thần kiên nhẫn bất khuất, chẳng thối lùi mới có sự thành tựu. Có người phát tâm tu hành, chưa được mấy ngày thì sinh tâm thối chuyển. Giống như tu ngủ ngồi, cảm thấy chẳng thoải mái, chẳng bằng nằm ra ngủ. Ðây là sinh tâm thối chuyển.
- Làm thế nào để đưọc thân ngữ ý không thể giao động? Tu ba nghiệp thành kiên cố, thì bất cứ cảnh giới gì đến, cũng không giao động, như vậy thì không thể tạo nghiệp ác.
- Làm thế nào để đắc được thân ngữ ý thù thắng? Chẳng những chẳng tạo nghiệp ác, mà còn trở thành công đức thiện thù thắng, tức là làm nhiều việc có ích cho chúng sinh, tất cả đều vì chúng sinh, cho đến xả bỏ hạnh phúc của mình cũng chẳng tiếc.
- Làm thế nào để được thân ngữ ý nghiệp thanh tịnh? Trừ sạch tư tưởng nhiễm ô, thì đắc được nghiệp thanh tịnh. Tại sao chẳng thanh tịnh? Vì có dục niệm. Nếu đoạn dục khử ái, thì ba nghiệp tự nhiên sẽ thanh tịnh.
- Làm thế nào để được thân ngữ ý nghiệp chẳng ô nhiễm? Con người từ vô thủy kiếp đến nay, vì ô nhiễm làm hại, cho nên thân, miệng, ý, chẳng thanh tịnh, ngày ngày hồ đồ, điên đảo, chẳng lúc nào thanh tịnh. Nếu tiêu diệt những tư tưởng chẳng chánh đáng, thì tâm sẽ thanh tịnh. Tâm thanh tịnh rồi thì ba nghiệp chẳng ô nhiễm nữa.
- Làm thế nào để được thân ngữ ý nghiệp được trí huệ dẫn đạo? Vì tạo nghiệp ác, nên trí huệ chẳng hiện tiền, dùng tâm ngu si để làm chủ, cho nên thân ngữ ý nghiệp chẳng thanh tịnh. Nếu dùng trí huệ để dẫn đạo, thì sẽ đi trên con đường chân chánh đại quang minh, ba nghiệp sẽ thanh tịnh.
— oOo —
Định và Huệ
Ðịnh do Giới sanh, mà Ðịnh là bổn thể của Huệ và Huệ là vận dụng của Ðịnh, cho nên giới định huệ là tam vô lậu học. Năng trì giới cũng đắc được vô lậu, năng tu định cũng có thể đắc được vô lậu, năng phát huệ cũng có thể đắc được vô lậu. Cho nên muốn đắc định, trước phải trì giới. Như vậy phải làm sao? Tức “Chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành.”
Lục Tổ Ðại sư khai thị nhất thiết chúng sanh:
– Quý vị Thiện tri thức! Pháp môn đốn giáo của tôi, lấy định huệ làm căn bổn, làm cơ sở. Quý vị đã là Thiện tri thức, thì không nên chấp mê, không tin tưởng, không nên chấp trước nói rằng định huệ là hai thứ phân biệt. Cần phải biết định huệ là nhất thể, định chính là huệ, huệ chính là định, tuy có hai tên, nhưng bổn thể của nó là một không phải là hai. Ðịnh là bổn thể của huệ, huệ là vận dụng của định. Do định có thể phát sanh trí huệ. Khi trí huệ hiện tiền, định ở trong trí huệ. Lúc định hiện tiền, huệ ở trong định. Cho nên nếu có thể nhận thức đạo lý này – định huệ nhứt thể, nhưng cách dùng mỗi cái có khác, đó chính là định huệ bình đẳng, định huệ đồng thể.
Quý vị tu đạo, không nên nói trước phải có định mới phát sanh trí huệ, hoặc là trước có trí huệ mới phát sanh định lực, từ đó nói định huệ có chỗ sai khác. Nếu tâm có loại kiến giải như thế, sẽ cho rằng định huệ là hai thứ, nếu miệng nói toàn là những lời tốt đẹp, nhưng trong tâm đầy những tư tưởng bất thiện, toàn là tật đố, chướng ngại, cống cao ngã mạn, tà tri tà kiến, tham sân si – định huệ như thế, chỉ là lời nói suông.
Nếu nội tâm và miệng nói đều là tốt lành, trong ngoài đều như nhau, biểu đạt nhất trí, tâm khẩu nhất như, đó chính là định huệ bình đẳng. Muốn tự mình hiểu rõ để tự tu hành, đó không phải ở những lời tranh luận nơi đầu môi chót lưỡi, để làm cho mọi người biết rằng tôi có tu hành, hoặc tự mình hô hào cho mọi người chung quanh biết danh tiếng của mình là nổi bật nhứt.
Nếu tranh trước sau, nói nhứt định phải định trước huệ sau, hoặc huệ trước định sau, phàm tranh luận cái đạo lý này, đều là những kẻ phàm phu ngu muội, cho nên nói: “Tranh luận là tâm thắng phụ, trái nghịch với đạo, liền sanh tâm tứ tướng, làm sao mà đắc được tam muội?” Không đắc được tam muội, tức là không có định, cũng chính là không có huệ.
Nếu tâm thắng phụ chưa thể đoạn trừ, thì vẫn còn ngã chấp và pháp chấp. Nếu ngã chấp, pháp chấp chưa thể đoạn trừ thì không thể rời bỏ tứ tướng. Vì có cái ngã chấp, cho nên có cái nhân chấp, vì có nhân chấp cho nên có chúng sanh chấp, vì có chúng sanh chấp sẽ phát sanh thọ giả chấp. Không thể rời bỏ bốn loại chấp trước này, tức thì sanh ra bốn tướng.
Quý vị Thiện tri thức! Ðịnh huệ giống như cái gì? Nay đưa ra một ví dụ: định huệ giống như đèn và ánh sáng. Có đèn thì có ánh sáng, có ánh sáng thì có đèn, không có đèn thì không có ánh sáng, không có ánh sáng thì không có đèn. Ðèn và ánh sáng tuy nói là hai loại, kỳ thực là nhất thể. Ðèn là bổn thể của ánh sáng, mà ánh sáng là dụng của đèn. Ðèn có cái dụng gì? Là có ánh sáng. Danh tự tuy có hai nhưng bổn thể của nó chỉ có một, loại Phật pháp định huệ này, cũng giống như đạo lý của đèn và ánh sáng.
“Tâm bình hà lao trì giới
“Hạnh trực hà dụng tu thiền!”
Lòng bình đẳng đâu cần giữ giới: Bình đẳng chính là không có tham sân si. Tại sao quý vị cần phải trì giới, vì có tam độc tham sân si. Nếu năng trì giới luật, thì không bị tam độc làm hại. Nếu tâm bình đẳng, chính là trong tâm không có sóng, không có sóng chính là không có vô minh. Không có vô minh, thì cần gì phải cực khổ trì giới.
Làm việc ngay há phải tu thiền: Hành vi công bình chính trực, đó chính là thiền, thiền cũng chính là dạy quý vị trừ đi tất cả tập khí tật xấu. Có người nói: “Tâm bình đẳng không cần trì giới, vậy tôi không trì giới nữa,” nhưng tâm của quý vị đã bình đẳng hay chưa? Quý vị không kể tâm mình bình đẳng hay chưa, liền không trì giới. Tâm của quý vị cần phải bình đẳng mới có thể không trì giới, nếu tâm không bình đẳng thì làm sao có thể không trì giới? Nếu dối gạt người nói tâm tôi đã bình đẳng rồi, nhưng khi làm việc gì thì không công bình, lại tự tư, tự lợi, ích kỷ, tật đố chướng ngại, loại người này tâm làm sao có thể bình đẳng được.
Học là học tập, học tập tất cả pháp. Muốn minh bạch tất cả pháp, thì phải siêng năng học tập. Trong Luận Ngữ có nói: ‘’Học nhi thời tập chi.’’ Học rồi phải luôn luôn ôn lại, như vậy mới ‘’Ôn cố nhi tri tân.’’ Ôn lại những điều đã học, thì sau đó sẽ biết những điều học mới. Chúng ta học Phật pháp, phải cần khổ tài bồi công đức, đượm nhuần công đức. Giống như vun bồi cội bồ đề, tăng trưởng quả bồ đề. Phải tôn trọng giới luật, y chiếu giới luật mà tu hành. Phải học luôn thuận hành, đừng phạm giới, đừng phá giới. Hay giữ giới tu học như thế, thì mười phương chư Phật ba đời đều đến khen ngợi tán thán bạn, thường đến hộ trì cho bạn. Giữ giới thì tâm sẽ thanh tịnh, và thanh tịnh thì vọng tưởng cũng không sinh.
Vọng tưởng không sinh là Thiền
Ngồi thấy bổn tánh là Định
