Diệt đế trong Tứ diệu đế
Bốn Thánh Ðế là gì? Tức là khổ, tập, diệt, đạo. Nếu y theo bốn Thánh đế mà tu hành, thì sẽ chứng quả nhập vào dòng Thánh. Ðế nghĩa là khảo sát chân lý. Sau khi Ðức Phật Thích Ca Mâu Ni ngồi trên tòa kim cang, dưới cội bồ đề thành Phật rồi, thì ứng pháp thân Đại Sĩ thỉnh cầu Ngài diễn nói Kinh Hoa Nghiêm Ðại Phương Quảng Phật. Ðức Phật ở trong hai mươi mốt ngày, diễn nói kinh này rồi, mới đến vườn Lộc Uyển, vì năm anh em Kiều Trần Như mà ba lần chuyển pháp luân (thị chuyển, khuyến chuyển, chứng chuyển). Người thượng căn thì thị chuyển liền ứng ngộ. Người trung căn thì khuyến chuyển bèn ngộ đạo. Người hạ căn thì chứng chuyển mới khai ngộ. Tôn giả Kiều Trần Như khai ngộ trước nhất, sau đó bốn vị kia cũng khai ngộ.
Phật nói với năm vị Tỳ Kheo rằng:
“Ðây là khổ, tánh bức bách.
Ðây là tập, tánh chiêu cảm.
Ðây là diệt, tánh khả chứng.’’
Ðây là đạo, tánh khả tu.
Ðây là thị chuyển pháp luân.
Lại nói:
“Ðây là khổ, ông nên biết.
Ðây là tập, ông nên đoạn.
Ðây là diệt, ông nên chứng.’’
Ðây là đạo, ông nên tu.
Ðây là khuyến chuyển pháp luân.
Lại nói:
“Ðây là khổ, ta đã biết.
Ðây là tập, ta đã đoạn.
Ðây là diệt, ta đã chứng.’’
Ðây là đạo, ta đã tu.
Ðây là chứng chuyển pháp luân”.
Do đó: “Biết khổ, dứt tập, mộ diệt, tu đạo.” Nghĩa là: Phải biết khổ, phải đoạn trừ tập, phải hâm mộ cảnh giới tịch tĩnh, phải tu hành con đường của bậc Thánh nhân. Ðây là ý nghĩa đại khái về bốn Thánh Ðế. Bài viết hôm nay chúng ta sẽ nói về Diệt Thánh Đế.
— o0o —
Diệt Thánh Đế
Diệt Thánh Ðế: Diệt tức là tịch diệt, đến được cảnh giới nầy thì:
“Ngôn ngữ đạo đoạn,
Tâm hành xứ diệt’’.
Do đó:
Miệng muốn nói mà lời chẳng còn,
Tâm muốn duyên mà suy nghĩ đã bặc.’’
Khi đức Phật chứng Diệt Đế, thì đức Phật chứng cái gì? Các vị phải biết Diệt Thánh Ðế, ở thế giới Ta Bà nầy, có đủ thứ tên khác nhau, đại khái cử ra 100 tên:
- Hoặc tên là vô tránh: Tức là chẳng có tranh luận.
- Hoặc tên là ly trần: Xa lìa tất cả trần lao.
- Hoặc tên là tịch tĩnh: Lìa phiền não là tịch, hết khổ hoạn là tĩnh.
- Hoặc tên là vô tướng: Chẳng có tất cả tướng, do đó: “Quét sạch tất cả pháp lìa khỏi tất cả tướng’’.
- Hoặc tên là vô một: Chẳng có đọa lạc.
- Hoặc tên là vô tự tánh, tức là chẳng có tự tánh.
- Hoặc tên là vô chướng ngại: Chẳng có tất cả chướng ngại gì, chẳng có phiền não chướng, chẳng có sở tri chướng.
- Hoặc tên là diệt: Diệt sạch tất cả phiền não.
- Hoặc tên là thể chân thật: Tức là bổn thể chân thật.
- Hoặc tên là trụ tự tánh: Trụ nơi tự tánh, vì bổn lai diệt.
- Hoặc tên là đệ nhất nghĩa: Tức là pháp tịch diệt, do đó, có câu: “Chư pháp tùng bản lai, thường tự tịch diệt tướng.’’
- Hoặc tên là ra khỏi: Ra khỏi ba cõi, đến cõi Thường Tịch Quang.
- Hoặc tên là đáng khen ngợi: Pháp diệt đó, có thể khen ngợi.
- Hoặc tên là an ổn: Bình an ổn định, chẳng có đấu tranh.
- Hoặc tên là khéo hướng vào: Hướng vào bên trong nội tâm.
- Hoặc tên là điều phục: Hay điều phục chúng sinh cang cường thành chúng sinh nhu hòa, cải ác hướng thiện, sám hối ác nghiệp đã tạo ra, trở thành chúng sinh lương thiện.
- Hoặc tên là một phần: Phần diệt nầy, mỗi người đều có một phần.
- Hoặc tên là vô tội: Tội ác đều tiêu diệt sạch thì chẳng còn phiền não.
- Hoặc tên là lìa tham: Lìa khỏi tất cả sự tham lam.
- Hoặc tên là quyết định: Quyết định lìa khổ được vui, lìa khổ ba cõi, được vui Niết Bàn.
- Hoặc tên là đại nghĩa: Nghĩa lý rất lớn.
- Hoặc tên là nhiêu ích: Hay nhiêu ích chúng sinh, chẳng tổn hại chúng sinh.
- Hoặc tên là nghĩa trung nghĩa: Trong lý nghĩa có lý nghĩa, là pháp rất thù thắng, rất vi diệu.
- Hoặc tên là vô lượng: Ðầy đủ nghĩa lý vô lượng.
- Hoặc tên là chỗ nên thấy: Chỗ diệt đế thấy được.
- Hoặc tên là lìa phân biệt: Lìa khỏi được phân biệt, thì có thể đạt được Phật tánh của chư Phật.
- Hoặc tên là tối thượng điều phục: Có phương pháp điều phục chúng sinh tối thượng không gì sánh bằng.
- Hoặc tên là thường bình đẳng: Thường thường bình đẳng, tất cả chúng sinh đều là bình đẳng, chẳng có phân biệt.
- Hoặc tên là khả đồng trụ: Có thể đồng trụ với nhau, chẳng có chướng ngại.
- Hoặc tên là vô vi: Tức vô sở tác vi, đoạn được tất cả các điều ác, sinh ra tất cả pháp lành.
- Hoặc tên là chẳng gì bằng: Chẳng có gì so sánh bằng nó.
- Hoặc tên là khắp trừ sạch: Khắp trừ sạch tất cả phiền não.
- Hoặc tên là ly cấu: Lìa khỏi tất cả trần cấu.
- Hoặc tên là căn tối thắng: Gốc căn lành thù thắng nhất.
- Hoặc tên là xưng hội: Tán thán khen ngợi chư Phật, để tham gia tất cả pháp hội.
- Hoặc tên là vô tư đãi: Chẳng cần trợ giúp, chẳng cần đợi chờ.
- Hoặc tên là diệt hoặc: Hay tiêu diệt tất cả mê hoặc.
- Hoặc tên là tối thượng: Cao thượng nhất, chẳng gì sánh bằng.
- Hoặc tên là tất kính: Tất kính đắc được diệt độ, chẳng còn sinh tử.
- Hoặc tên là phá noãn: Năm ấm trước đã diệt, năm ấm sau chẳng sinh.
- Hoặc tên là tương tục đoạn. Ðoạn gì ? Ðoạn lưu chuyển sinh tử.
- Hoặc tên là khai hiển: Khai hiển ra đạo lý chân thật.
- Hoặc tên là không văn tự: Pháp môn thật tướng (vô tướng), chẳng có tất cả văn tự để đại biểu.
- Hoặc tên là vô sở tu: Ðã tu đến cực điểm, đến cảnh giới vô tu khả tu.
- Hoặc tên là vô sở kiến: Vì đã diệt, cho nên tất cả phiền não chẳng sinh, chẳng sinh tức vô sở kiến.
- Hoặc tên là vô sở tác: Ðiều đáng làm đã làm xong, chẳng còn gì làm nữa.
- Hoặc tên là tịch diệt: Ðã lìa phiền não, chẳng có khổ hoạn, đến được cảnh giới tịch diệt.
- Hoặc tên là đã thiêu sạch: Ðã thiêu sạch tất cả phiền não.
- Hoặc tên là xả gánh nặng: Ðã xả bỏ gánh nặng phiền não chướng, nghiệp chướng, báo chướng.
- Hoặc tên là đã trừ hoại: Ðã trừ đi cái xấu, còn lại cái tốt.
- Hoặc tên là không thối chuyển: Ðã chứng được tịch diệt, cho nên chẳng thối chuyển.
- Hoặc tên là lìa nói năng: Ðã lìa khỏi tướng nói năng, cho nên chẳng có tất cả lời nói văn tự.
- Hoặc tên là không tướng trạng: Vì đã diệt, cho nên chẳng có hình tướng và trạng mạo.
- Hoặc tên là đáng vui mừng: Vì đắc được vui tịch diệt, cho nên đáng được vui mừng.
- Hoặc tên là kiên cố: Diệt đế kiên cố như kim cang, chẳng gì phá hoại được.
- Hoặc tên là thượng diệu: Diệt đế là vi diệu nhất, vộ thượng nhất, chẳng gì sánh bằng.
- Hoặc tên là lìa ngu si: Ðã lìa khỏi mọi ngu si nên trí huệ hiện tiền.
- Hoặc tên là diệt tận: Tiêu diệt sạch tất cả phiền não.
- Hoặc tên là xa lìa ác: Xa lìa tất cả các điều ác.
- Hoặc tên là ra khỏi: Hay ra khỏi nhà lửa phiền não ba cõi.
- Hoặc tên là ra ngục: Ra khỏi ngục tam giới.
- Hoặc tên là chân thật: Ðắc được diệu pháp chân thật không hư.
- Hoặc tên là lìa nạn: Xa lìa tất cả khổ nạn.
- Hoặc tên là che hộ: Bảo vệ thân tâm thanh tịnh, chẳng có tạp nhiễm.
- Hoặc tên là lìa ác: Xa lìa mọi diều ác, sinh tất cả điều lành.
- Hoặc tên là tùy thuận: Tùy thuận tất cả pháp phương tiện.
- Hoặc tên là căn bổn: Ðây là pháp môn căn bản nhất.
- Hoặc tên là bỏ nhân: Xả bỏ nhân khổ thì đắc được quả vui.
- Hoặc tên là vô vi: Vô sở tác vi, tức cũng là pháp xuất thế.
- Hoặc tên là không tương tục: Chẳng có tương tục thì ra khỏi luân hồi.
- Hoặc tên là sung mãn: Sung mãn khắp mọi nơi, tận hư không biến pháp giới.
- Hoặc tên là không chết: Cảnh giới không sinh không diệt tức là không chết.
- Hoặc tên là vô ngã: Vì đã diệt nên chẳng còn ngã tồn tại.
- Hoặc tên là không tự tánh: Diệt thì chẳng có tự tánh.
- Hoặc tên là hết phân biệt: Tâm phân biệt đã hết.
- Hoặc tên là trụ an lạc: Trụ ở trong diệt đế là an lạc nhất.
- Hoặc tên là không hạn lượng: Chẳng có số lượng, chẳng có bờ mé.
- Hoặc tên là đoạn lưu chuyển: Ðã đoạn lưu chuyển trong luân hồi.
- Hoặc tên là nơi tuyệt hành: Ðến lược cảnh giới: « Ngôn ngữ đạo đoạn, tâm hành xứ diệt».
- Hoặc tên là không hai: Chẳng có hai, đó mới là diệt.
- Hoặc tên là phá y chỉ: Chỗ phiền não nương tựa đã phá, chẳng còn phiền não nữa, chẳng còn vô minh.
- Hoặc tên là không phóng dật: Tức là giữ qui cụ, chẳng còn mọi dục niệm, chẳng còn mọi phiền não.
- Hoặc tên là chân thật: Ðạo lý chân thật không hư.
- Hoặc tên là bình đẳng: Tức là không sinh không diệt, không dơ không sạch, không tăng không giảm.
- Hoặc tên là thiện tịnh: Ðây là pháp thanh tịnh lành nhất.
- Hoặc tên là không bệnh: Chẳng có tất cả mao bệnh phiền não.
- Hoặc tên là không cong: Chẳng có tâm cong vạy lừa dối người, do đó: ‘’Tâm thẳng là đạo tràng.’’
- Hoặc tên là vô tướng: Vì đã diệt nên chẳng còn hình tướng.
- Hoặc tên là tự tại: Tự tại tức là giải thoát, giải thoát tức là tự tại.
- Hoặc tên là không sinh: Ðến nơi tịch diệt thì không sinh không diệt.
- Hoặc tên là không tích tập: Không có phiền não tích tập.
- Hoặc tên là bất khả đắc: Vì đã diệt, cho nên chẳng có sở đắc, do đó, ‘’vô trí diệc vô đắc .’’
- Hoặc tên là thuốc diệu: Diệt đế là chân chánh thuốc hay, hay trị lành tất cả bệnh phiền não.
- Hoặc tên là không thể hoại: Diệt đế không thể phá hoại được.
- Hoặc tên là vô trước: Chẳng chấp trước, tất cả đều buông xả.
- Hoặc tên là vô lượng: Chẳng có số lượng, chẳng cùng tận.
- Hoặc tên là rộng lớn: Rộng lớn không bờ bến.
- Hoặc tên là giác phần: Giác phần trong bảy giác phần.
- Hoặc tên là lìa nhiễm: Lìa khỏi pháp ô nhiễm.
- Hoặc tên là không chướng ngại: Chẳng có tất cả chướng ngại.
Các vị ! Nghe kinh nghe pháp thì phải y theo pháp mà tu hành, phải vào sâu kinh tạng, phải sinh tánh tâm lớn, phải đầy đủ ba điều kiện nầy thì mới đại dụng. Phàm phu dùng sức lực phục người là đoạt, tức cũng là bá đạo. Dùng đức phục người là nhường, tức cũng là vương đạo. Do đó:
“Nhường thì chẳng tranh,
Tranh thì chẳng nhường.’’
Dùng sức lực để tranh, thì khiến cho người khẩu phục tâm chẳng phục. Dùng đức phục người thì khiến cho lòng người tâm phục khẩu phục. Tại sao hiện tại thế giới bại hoại ? Vì ai ai cũng tranh mà chẳng nhường, mọi người đều có tư tưởng bạn tranh, tôi giành, chẳng nhượng bộ. Chúng ta người tu đạo, phải có tư tưởng nhường mà chẳng tranh.
Don’t worry, Be Happy